سمپاشی درختان میوه در 6 مرحله: بررسی 7 زمان مناسب🌟
خانه » دانستنی ها » سمپاشی درختان میوه در 6 مرحله: بررسی 7 زمان مناسب🌟
از جمله عملیات های اصلی کنترل آفات و بیماری های باغ می توان به سمپاشی درختان میوه اشاره کرد. البته نمی توان یک تاریخ زمانی مشخص را برای تمام درختان تعیین نمود. بهترین زمان سمپاشی وابسته به نوع درخت، بیماری، آفت، مرحله رشد درخت، شرایط جوی اقلیم، میزان آلودگی و دستورالعمل مصرف محصول است. انجام برنامه ریزی برای سمپاشی، متصل به نتایج وضعیت پایش باغ است. اگر عامل خسارت زا و مخرب به طور صحیح شناسایی شود، با دقت بیشتری می توان بهترین زمان سمپاشی را مشخص کرد و از مصرف بی رویه و زیاد سموم جلوگیری نمود. همراه سبزکوش نگین باشید تا اطلاعات دقیق تری را در این رابطه کسب کنید.
سمپاشی درختان میوه با چه هدفی انجام می شود؟
هدف از سمپاشی درختان میوه کنترل بهینه عامل مخرب، جلوگیری از آسیب دیدگی محصول و افت عملکرد است. باید بدانید که بعضی از آفات و عوامل بیماری زا مانند باکتری و کنه، می توانند به راحتی در فصول سرد، در تنه و شاخه یا بقایای پوشش گیاهی باقی بمانند. بنابراین با در نظر گرفتن شرایط باغ میتوان برای کنترل فعالیت های مضر حشرات، انواع کنه، خانواده های بیماری های باکتریایی و قارچی اقدام به سمپاشی نمود. گاهی ممکن است رنگ زردی برگ به دلیل کمبود عناصر غذایی پدیدار شود؛ مشکل مذکور با استفاده از سم برطرف نمی شود و باید با انجام فرآیند کودپاشی گیاه را تقویت کرد. شناخت کامل نیازها، آفات و بیماری های گیاه به شما در تشخیص، کنترل و درمان مسائل و تولید بهینه محصولات کشاورزی و باغی کمک ویژه میکند. همچنین، باید بدانید که کنترل آفات تنها بوسیله سموم شیمیایی انجام نمی شود. شما می توانید روش های تلفیقی مدیریت آفات را که شامل شیوه هایی مانند بررسی منظم و دوره ای، تله گذاری و استفاده از دشمنان طبیعی است در کنار روش کنترل شیمیایی مورد استفاده قرار دهید.

بهترین زمان سمپاشی درختان میوه چه زمانی است؟
بهترین زمان سمپاشی را باید بر اساس مرحله رشد درخت در نظر گرفت. از جمله مهم ترین مراحل عبارت اند از:
1.دوره خواب درخت
در دوره خواب، برگی روی شاخه های درخت وجود ندارد؛ در همین نقطه، بعضی از آفات و عوامل بیماری زا می توانند روی سطوح شاخه و تنه باقی بمانند. اگر وجود آفت هدف روی سطوح شاخه و تنه شناسایی شود، احتمال کنترل عامل مخرب در این مرحله وجود دارد. پس نتیجه گیری می کنیم که سمپاشی زمستانه درختان میوه برای همه باغ ها یک امر الزامی و اجباری نیست و باید طبق سوابق آلودگی و عامل مخرب تصمیم گیری شود.
2.پیش از تورم جوانه ها
این مرحله اهمیت بالایی در برخی برنامه های پیشگیرانه دارد. البته بسیاری از بافت های حساس متشکل درخت به صورت کامل باز نشده اند و جهت انجام فرآیند می توان طبق شرایط عامل خسارت زا و تخمین سطح تخریب تصمیم گیری کرد.
3.قبل از گل دهی
با نزدیک شدن به بازه زمانی گل دهی، پایش آفات و عوامل بیماری زا اهمیت بیشتری پیدا می کند. اگر استفاده از سموم شیمیایی ضروری و اجباری باشد، لازم است مراحل رشد و رویش درخت، به همراه محدودیت های سمپاشی مرتبط با محصول ارزیابی شوند.
4.زمان گل دهی
احتیاط در زمان گل دهی باید بیشتر از هر زمانی باشد؛ زنبورها و دیگر گرده افشان ها در باغ مشغول فعالیت هستند. فرمولاسیون و ماده موثره برخی سموم برای آن ها محدوده امن ایجاد نمی کنند و خطرناک هستند. در صورت امکان بهتر است عملیات سمپاشی درختان میوه را به زمان مناسب تر دیگری موکول کرد.
5.تشکیل و رشد میوه
بعد از تشکیل میوه، روند پایش آفات و بیماری های مضر باید ادامه داشته باشد. تنها دلیل منطقی و واقعی برای انجام سمپاشی در این مرحله، شناسایی وجود عامل خسارت زا و مخرب است.
6.پس از برداشت
بعد از برداشت محصول، پایش درختان، جمع آوری میوه های آلوده، کنترل صحیح بقایای گیاهی، کمک بسزایی در راستای کاهش منابع آلودگی برای فصول بعد ارائه می دهد.

جدول زمان سمپاشی درختان میوه
جدول زیر تاریخ های ثابت را ارائه نمی دهد؛ بلکه پر اهمیت ترین مرحله پایش هر درخت را نشان می دهد. طبق شرایط منطقه و وضعیت آفت هدف، می توان زمان دقیق اجرا را مشخص کرد:
| نوع درخت | بیماری | مرحله مناسب پایش |
|---|---|---|
| سیب | کرم سیب، شته و بیماری های قارچی | از تورم جوانه تا رشد میوه |
| گلابی | حشرات مکنده و بیماری های قارچی | شروع رشد تا تشکیل میوه |
| هلو | شته، حشرات پروانه ای و بیماری های باکتریایی | دوره خواب و مراحل ابتدایی رشد |
| شلیل | آفات پروانه ای و بیماری های باکتریایی | قبل از گل دهی و طی رشد میوه |
| زردآلو | شته، آفات پروانه ای و بیماری های باکتریایی | خواب تا شروع رشد و تشکیل میوه |
| آلو | شپشک، آفات میوه و بیماری های باکتریایی | خواب تا تشکیل میوه |
| گیلاس | مگس میوه، شته و بیماری های باکتریایی | قبل از گل دهی و طی رشد میوه |
| انار | کرم گلوگاه و برخی آفات | پیش از گل دهی تا رشد میوه |
| انگور | سفیدک، کنه و برخی آفات | شروع رشد تا تشکیل خوشه |
| گردو | آفات برگ و میوه و بیماری های باکتریایی | شروع رشد بهاره تا تشکیل میوه |
| انجیر | آفات میوه و برگ | رشد درخت تا تشکیل و رسیدن میوه |
به یاد داشته باشید که جدول زمان بندی سمپاشی درختان میوه یک راهنمای کلی برای بررسی آستانه مبارزه، آگاهی و تصمیم گیری است، نه صرفا تقویم ثابتی که هر سال بدون در نظر گرفتن شرایط باغ تکرار می شود.
برنامه فصلی سمپاشی درختان میوه و باغ
سمپاشی زمستانه
باغ در ایام فصل زمستان در دوران خواب قرار دارد؛ همین روزها فرصت مناسبی را جهت ارزیابی وضعیت تنه، شاخه ها، بقایای گیاهی و پایش آفات زمستان گذران هدیه می دهند. اگر حضور و فعالیت آفات و بیماری تشخیص داده شود، بهتر است فرآیند مدیریت کنترلی و مبارزه در این دوره انجام شود.

سمپاشی بهاره
با شروع رشد جوانه، برگ و گل درختان، فعالیت خانواده آفات از قبل بیشتر می شود. بنابراین، لازم است تا سمپاشی بهاره درختان با بررسی و پایش منظم آن ها همراه باشد تا به بهترین نتیجه دست یافت. تشخیص زودهنگام آفات در این مرحله می تواند به افزایش اثرگذاری اقدامات کنترلی و مدیریتی آن ها، پیش از اینکه تراکم جمعیتشان روند صعودی را طی نماید، کمک بسزایی کند.
دوره رشد و تابستان
پایش مستمر و ادامه دار در طول فصل رشد (تابستان) از اهمیت ویژه ای دارد. نیازمندی همیشگی سمپاشی درختان میوه در صورت مشاهده آفت، یک فرضیه اشتباه است؛ شدت تراکم جمعیت، میزان خسارات وارده و مرحله رشد گیاه، از عوامل مهم و تاثیرگذار در تصمیم گیری نهایی هستند.
پاییز و پس از برداشت
بعد از برداشت، میوه های آلوده باید حذف شوند. همچنین خارج کردن بقایای گیاهی از باغ یا سوزاندن آنها و کنترل جمعیت آفات (حشرات مکنده) باقی مانده در باغ، باعث کاهش فشار آلودگی در فصول بعد خواهد شد.

مراحل سمپاشی درختان میوه چگونه است؟
برای انجام یک سمپاشی اصولی درختان میوه، لازم است مراحل زیر را به ترتیب دنبال کنید:
- شناسایی عامل خسارت زا و مخرب: ابتدا باید مشخص شود که مشکل درخت از حشره است یا کنه، قارچ، باکتری یا عامل دیگر. انتخاب سم مناسب بدون تشخیص صحیح و درست عامل مخرب بسیار دشوار خواهد بود.
- انتخاب سم مناسب: مجاز بودن سم انتخابی برای درخت و آفت هدف یا بیماری مخرب بسیار اهمیت دارد. میزان مصرف، تعداد دفعات کاربرد و بازه زمانی فاصله تا برداشت محصول، باید از جزئیات برچسب درجی روی بسته بندی سم بررسی شود.
- کالیبراسیون سمپاش: سرعت حرکت، فشار وارده، دبی نازل و حجم محلول لازم است با در نظر گرفتن نوع دستگاه سمپاش و اندازه درخت تنظیم شود. کالیبراسیون سمپاش باعث جلوگیری کردن از مصرف بیش از اندازه و یا پوشش ناکافی و غیریکنواخت می شود.
- آمادهسازی محلول: محلول را مطابق دستورالعمل مصرف درجی روی بسته بندی سم آماده کنید. ترکیب خودسرانه چند سم با یکدیگر ممنوع است.
- پاشش و پوشش مناسب تاج: جهت پاشش، نازل و فشار ورودی باید طوری تنظیم شوند که محلول سم به قسمت های هدف درخت منتقل شود تا یک پوشش یکنواخت شکل گیرد.
- شستوشوی سمپاش: شست و شوی مخزن، نازل ها و شیلنگ ها بعد از اتمام کار الزامی است تا سموم باقی مانده باعث آلودگی مجدد و حتی آسیب دستگاه در استفاده بعدی نشود.
بهترین ساعت و دمای سمپاشی درختان میوه
نمی توان از تاثیر مستقیم شرایط جوی اقلیم بر کیفیت عملیات چشم پوشی کرد. سمپاشی در هنگام وزش باد شدید، گرمای زیاد، تابش مستقیم آفتاب و احتمال بارندگی نزدیک ممنوع است و باید تمام جوانب مذکور مورد بررسی قرار بگیرد. به یاد داشته باشید که میزان رطوبت، سرعت وزش باد، سطح دمای هوا و شرایط پیش بینی شده پس از عملیات سمپاشی، با الزامات درج شده روی بسته بندی سم مطابقت داشته باشد.

چه زمانی نباید درختان را سمپاشی کرد؟
شرایط زیر مانند مانعی برای سمپاشی درختان میوه عمل می کند:
- وزش باد نامناسب
- بالا رفتن احتمال خطر بادبردگی
- گرمای شدید
- احتمال بارندگی نزدیک
- هنگام فعالیت زنبورها و سایر گرده افشان ها روی گل ها
- تنش غیرخفیف آبی درخت
- مرحله گل دهی (مگر مجاز و ایمن بودن مصرف سم در این دوران)
روش های مکمل برای کنترل آفات
باید بدانید که سمپاشی درختان میوه تنها یکی از ابزارهای کنترل و مدیریت آفات است؛ تکرار فرآیند بدون در نظر گرفتن کارایی سایر روش ها، می تواند هزینه اجرایی و تجمع مواد شیمیایی در باغ را به شدت افزایش دهد. از جمله روش های مکمل برای کنترل آفات می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- مبارزه مکانیکی؛
- تلههای جمعکننده و پایش آفات؛
- کنترل زیستی؛
- روشهای دورکنندگی؛
1.مبارزه مکانیکی
حذف شاخه های آلوده شده و جمع آوری میوه های دچار صدمه دیدگی یا کنترل رشد و رویش علف های هرز از دیگر روش های ساده و کاربردی هستند که می توانند نابودی پناهگاه های آفات را به ارمغان آورند.
2.تله های جمعکننده و پایش آفات
تله های چسبنده و فِرِمونی برای پایش آفات کاربرد بسیار تاثیرگذاری دارند. با کمک تله فِرِمونی می توان بازه زمانی فعالیت و افزایش تراکم جمعیت برخی از حشرات را تشخیص داد.
3.کنترل زیستی
با حفظ دشمنان طبیعی آفات نظیر زنبورهای پارازیتوئید، بالتوری ها یا کفشدوزک ها می توان به کنترل طبیعی تراکم جمعیت آفات کمک بسزایی کرد. تعادل زیستی باغ با استفاده غیرضروری و بیش از اندازه سموم دچار اختلال می شود.
4.روش های دورکنندگی
در برخی برنامه های کنترل فعالیت آفات می توان از ترکیب شیوه هایی با اثرگذاری دورکنندگی و مختل کردن رفتار آفت استفاده نمود. البته باید خدمتتان بگوییم که کارایی شیوه های مذکور وابسته به نوع آفت، محصول زراعی و شرایط باغ است. این مورد برای کنترل تمام آفات از اثرگذاری یکسانی برخوردار نیست.
انتخاب سمپاش مناسب باغ
خرید سمپاش مناسب باید طبق نتایج بررسی اندازه باغ، ارتفاع درختان و میزان گستردگی عملیات صورت گیرد:
- سمپاش دستی: باغ هایی با مساحت کوچک و درختان کم ارتفاع
- سمپاش شارژی: عملیات سبک و باغ هایی با مساحت کوچک
- سمپاش موتوری پشتی: باغ هایی با مساحت متوسط
- سمپاش زنبه ای: مناسب باغ هایی با مساحت بزرگ تر و عملیات های نیازمند فشار بالاتر
- سمپاش فرغونی: مناسب باغ هایی با ظرفیت بالاتر
انتخاب صحیح سمپاش مناسب باغ، باعث بهبود پوشش تاج و تسریع سرعت عملیات می شود.
جمع بندی کنیم؟
بیشترین اثربخشی سمپاشی درختان میوه زمانی صورت می گیرد که طبق نتایج پایش باغ، بررسی مرحله رشد درخت، ارزیابی شرایط جوی و شناسایی صحیح آفت یا بیماری خسارت زا انجام شود. هرگز نبایداز یک تقویم ثابت پیروی کنید؛ وضعیت واقعی باغ را ارزیابی کنید و سپس درباره نیازمندی کنترل فعالیت بیماری یا آفات، تصمیم گیری نمایید. همچنین استفاده از روش کنترل شیمیایی، همیشه بهترین رویکرد را ارائه نمی دهد؛ می توانید از پایش مزرعه، تله گذاری، مبارزه مکانیکی، مدیریت علف های هرز، حفظ دشمنان طبیعی و سایر شیوه های زیستی کمک بگیرید. با این کار می توانید به نگهداری تعادل زیستی و کنترل پایدارتر آفات کمک بسزایی کنید.
پاسخ به سوالات پرتکرار شما در رابطه با سمپاشی درختان میوه
مطلقا نه. نوع درخت، بیماری خسارت زا، مرحله رشد و رویش، شرایط آب و هوا یا سابقه آلودگی در باغ، 5 عامل مهم برای تعیین بهترین برنامه هستند.
نمی توان یک زمان مشخص و یکسان را برای همه درختان یا باغ ها ارائه داد. در برخی مواقع، نخستین عملیات در دوران خواب یا قبل از تورم جوانه ها صورت می گیرد. همچنین در بعضی باغ ها احتمال دارد برنامه سمپاشی از شروع دوره رشد بهاره آغاز شود.
خیر، تکرار فرآیند امری الزامی نیست. اما باید دستورالعمل محصول را بررسی کنید و جزئیات بیشتری را کسب کنید. همچنین زمان کاربرد محصول را باید نسبت به زمان بارندگی ارزیابی کنید.
پاسخ وابستگی شدید به سم مورد استفاده دارد. در این مرحله احتیاط زیادی را باید داشته باشید؛ چراکه زنبورها و سایر اعضای خانواده گرده افشان ها حضور دارند.
فاصله زمانی سمپاشی تا برداشت بر اساس دوره کارنس (PHI) تعیین می شود. همچنین لازم است براساس راهنمایی های دستورالعمل سم رعایت شود. نمی توان فاصله ثابتی را برای تمام سم ها و محصولات در نظر گرفت.