ژنراتور چیست؟

احتمالا همه ما نام ژنراتور را شنیده ایم. شاید هم تا حدودی با عملکرد کلی آن آشنا باشیم. اما هنگامی که بحث خرید این تجهیزات در میان باشد بایستی شناخت خود را افزایش دهیم تا با دیدی گسترده بتوانیم بهترین مدل را انتخاب کنیم. این تجهیزات طیف عملکردی گسترده ای در صنایع دارند و می توانند در اغلب خطوط تولیدی و یا حتی مصارف شخصی راهگشا باشند.

 

ژنراتوربرق چگونه ابزاری است؟

ژنراتور به عنوان ابزاری برای تامین برق، مورد استفاده واقع می شود. این تجهیزات قادرند هر مدل انرژی (شیمیایی، مکانیکی و …) را به انرژی الکتریسیته تبدیل کنند. پس با این تفاسیر همانطور که انتظار می رود هر صنعتی که نیازمند انرژی الکتریسیته باشد به نوعی به این تجهیزات نیازمند خواهد بود.
این ابزارها در بسیاری از صنایع مورد استفاده قرار می گیرند لذا نیاز است تا به انواع اشکال تولید شوند. اما اساس عملکرد تمامی ژنراتور های برق مشابه یکدیگر است. این تجهیزات به شکل خود به خودی نمی ‌توانند برق را بسازند. آنها می توانند به عنوان یک مبدل یک نوع انرژی را به انرژی دیگری تبدیل کنند. مثلا با دریافت انرژی مکانیکی و ایجاد تغییر در آن، انرژی الکتریسیته به عنوان خروجی تولید می گردد.

ضرورت استفاده از ژنراتور

در عصر حاضر نمی توان فضای کاربری یا صنعتی را یافت که بدون حضور برق فعالیت داشته باشد. تمامی فضاهایی که به ذهن شما خطور می‌ کند مثل مجتمع های مسکونی، بیمارستان ها، سینما، ارگان های دولتی، خطوط تولیدی و …  نیازمند حضور همیشگی برق هستند. امروزه نیاز به حضور جریان الکتریکی و برق تا جایی پیش رفته است که تمامی صنایع به دنبال راهکاری برای اطمینان از عدم قطع شدن برق هستند. یکی از مطمئن ترین راهکارها به کارگیری یک مولد الکتریکی است.
 

چگونگی عملکرد ژنراتور

موتور در ژنراتور وظیفه تولید انرژی مکانیکی را برعهده دارد. این انرژی به واسطه یک رسانای الکتریکی و در یک میدان مغناطیسی هدایت می گردد. با هدایت این انرژی، بار الکتریکی و در نهایت جریان الکتریسیته تولید  خواهد شد.
برای شفاف شدن عملکرد این تجهیزات به این مثال توجه کنید. آیا تا به حال به عملکرد پمپ آب دقت کرده‌اید؟ پمپ های آب در حقیقت آبی تولید نمی کنند بلکه شدت و سرعت جریان آب را ارتقا می‌دهند. این تجهیزات نیز عملکردی مشابه پمپ آب دارند.
اما برای آنکه بتوانیم با این ابزارها بهتر آشنا شویم نیاز است تا گذری بر قطعات و اجزای اصلی آنها بزنیم.

اجزای سازنده ژنراتور

  • موتور

موتور ژنراتور نقش کلیدی در این عملیات بازی می کند. هرچه موتور تعبیه شده کیفیت بالاتری داشته باشد این تجهیزات می ‌توانند با راندمان بیشتری فعالیت کنند.
موتورهایی با ابعاد کمتر عموماً از گازوئیل به عنوان منبع انرژی استفاده می کنند. موتورهای با سایز های بیشتر اغلب از پروپان، گاز طبیعی و یا دیزل بهره می گیرند.
در گام نخست موتور، انرژی اولیه را از این منابع دریافت کرده سپس آن را به انرژی الکتریسیته تغییر می دهد.

  • سیستم سوخت

همانطور که ذکر شد موتور می تواند از منابع سوختی مختلفی استفاده نماید. پس دومین بخش کلیدی، همان سیستم سوخت رسانی خواهد بود. با کمک این قسمت سوخت مورد نظر به سوی موتور هدایت می گردد.  منظور از بخش سوخت رسانی محفظه ای می باشد که ترکیب مورد نظر در آنجا ذخیره سازی شده است.
محفظه و موتور نیز با کمک یک لوله به یکدیگر اتصال یافته اند. همچنین با تعبیه "لوله برگشتی" امکان برگشت سوخت به محفظه نیز فراهم شده است.
برای آنکه پروسه سوخت رسانی به موتور انجام گیرد این قسمت نیازمند واحدی به نام "پمپ" است. پمپ نقش خود را با هدایت سوخت از محفظه به لوله و در نهایت به موتور بازی خواهد کرد.
بخش کلیدی دوم "فیلتر" تعبیه شده در این سیستم است که نقش آن جداسازی ترکیبات اضافه موجود در سوخت است. چرا که سوخت مصرفی بایستی عاری از هرگونه ناخالصی باشد.
بخش سوم "انژکتور" است که با انتقال سوخت اتمی به محل اشتعال موتور؛ پروسه سوخت رسانی را به اتمام می رساند,

  • کنترل کننده ولتاژ (رگولاتور)

همانطور که از نام این قسمت پیداست این بخش وظیفه تنظیم ولتاژ خارج شده از سوی موتور را بر عهده دارد. حال ممکن است این قسمت واجد بخش های کوچکتری به نام سیم پیچ محرک،  تکسو کننده چرخشی، آرماتور و ... باشد.

  • شارژر باتری

استارت فعالیت ژنراتور با کمک باتری انجام می پذیرد. این قسمت اغلب از متریالی مثل فولاد ضد زنگ ساخته می شود تا از سایش و خوردگی آن پیشگیری گردد. این قسمت عموماً به شکل خودکار فعالیت دارد لذا احتیاجی به تنظیم دستی نخواهد داشت.

  • کنترل پنل (برد کنترل)

به منظور مدیریت و کنترل کلیه پروسه های در حال انجام در این تجهیزات نیاز به قطعه ای به نام برد داریم. به طور کلی بخش هایی که نیاز به مدیریت دارند شامل موارد زیر می شوند

  1. تمامی پارامترهای موثر در ژنراتور مثل جریان، ولتاژ و فرکانس
  2. کلیه پارامترهای مربوط به موتور مثل میزان سرعت، روشن و خاموش بودن، حرارت، فشار، روغن و ...
  3. در نهایت به منظور خاموش و روشن نمودن کل اجزا نیز از پنل استفاده می شود.
  • مکانیسم های خنک کننده

هنگامی که صحبت از تبدیل انرژی مکانیکی به الکتریسیته در میان باشد؛ می دانیم که در حین عملیات، گرمای زیادی تولید خواهد شد. حرارت تولید شده می تواند به تجهیزات درگیر آسیب بزند. از این رو به منظور پیشگیری از چنین معضلی از مکانیسم های تعدیل کننده دما استفاده می شود. حال ممکن است بر اساس نوع ژنراتور از تعدیل کننده های مختلفی کمک گرفته شود. برخی از مدل ها واجد fan می باشند و برخی دیگر همراه با خنک کننده تولید می شوند. در برخی از موارد نیز هر دو این مکانیسم ها استفاده می گردند.

  • اگزوز

در زمان فعالیت ژنراتور احتمالاً با تولید گازهای مضر ناشی از سوخت استفاده شده مواجه خواهیم شد. به منظور خروج گازهای تولیدی از اگزوز کمک گرفته می شود.

  • روغن کاری

پروسه روغن کاری یکی از مراحل مهم و لاینفک در هر عملیات صنعتی محسوب می شود. اغلب قطعات درگیر در مولد برق متحرک هستند. لذا برای آنکه بتوانند به خوبی ایفای نقش کنند لازم است تا به درستی روغن کاری شوند تا از سایش آنها پیشگیری شود. پس لازم است تا در این تجهیزات سیستمی به منظور روانکاری قطعات در نظر گرفته شود.

انواع ژنراتور برق

حال که با اجزای کلیدی ژنراتور ( مولد برق)  آشنا شدید زمان آن فرا رسیده است تا به توضیح پیرامون انواع این تجهیزات بپردازیم.
این محصولات را می توان از جنبه های مختلف طبقه بندی نمود. به طور مثال بر اساس فاکتورهایی چون "سوخت مصرفی"، "فضاهای کاربردی" و " نوع خروجی" دسته بندی می شوند.

انواع ژنراتور بر اساس سوخت مصرفی

اگر قرار باشد مولد برق را بر این اساس گروه بندی کنیم شامل انواع  "گازی"، "بنزینی" و "دیزلی" می شود.

  • ژنراتور دیزلی diesel generator

همانطور که از نام آنها مشخص است سوخت مورد استفاده گازوئیل یا دیزل می باشد. این نمونه ها برای استفاده نیازمند نگهداری و کنترل دقیقی هستند. از معایب آنها می توان به این موارد اشاره نمود که ضمن ایجاد آلودگی صوتی بالا، موجب انتشار گاز های سمی نیز می شوند. بنابراین لازمه استفاده از آنها تعبیه تهویه هوای قوی است.

  • ژنراتور بنزینی gasoline generator

مولد های بنزینی جزء محبوب ترین و کاربردی ترین نمونه ها محسوب می شوند. کلیات عملکرد نمونه های بنزینی و دیزلی مثل هم می باشد. تنها وجه تمایز بین این دو سوخت مصرفی آنهاست. در این تجهیزات احتیاج است تا فیلترهای هوا مرتب تمیز شوند. به یاد داشته باشید که این تجهیزات در آب و هوای سرد عملکرد خوبی از خود نشان نمی دهند.

  • ژنراتور گازی gas generator

از مشخصه های بارز این ژنراتور این است که توانایی اشتعال بسیار خوبی دارد. اما این آپشن موجب حساسیت و آسیب پذیری بیشتر در آنها شده است. در قیاس با سایر موتور ها کمترین آلودگی را ایجاد می کنند. اما در طرف مقابل گرانتر از سایر گزینه ها هستند.
نمونه های دوگانه سوز
این تجهیزات می توانند به طور مشترک از دو نوع سوخت بنزین و گاز استفاده نمایند.

انواع ژنراتور بر اساس فضای مورد استفاده

بر این اساس به سه گروه "صنعتی"، " نیمه صنعتی" و " خانگی" تقسیم می گردند.
این محصولات توان های خروجی متفاوتی را شامل می شوند. شما می توانید بر اساس حجم برق مصرفی خود محصول متناسب را انتخاب کنید.

طبقه بندی ژنراتور بر اساس جریان خروج

در نهایت به طبقه بندی بر اساس خروجی ژنراتور می رسیم. بر اساس این فاکتور به دو شکل "تک فاز" و "سه فاز" طراحی و تولید می شوند.
در نمونه های تک فاز اغلب یک جفت سیم تعبیه شده است. برای استفاده در مصارف شخصی و حجم های کوچک توصیه می شوند.
در نمونه های سه فاز معمولا سه یا چهار سیم جایگذاری می شود. برای استفاده در محیط های صنعتی گزینه معقولی به شمار می روند.

فواید استفاده از ژنراتور های برق مدرن

  • اطمینان از عدم قطعی برق
  • به علت دیزاین جدیدتر فضای کمتری را اشغال می کنند.
  • عملکرد ساده و شفاف تری دارند.
  • طول عمر بهینه بالایی را شامل می شوند.
  • به خوبی توانسته اند نیاز کاربران را برطرف نمایند.
  • در حین فعالیت آلودگی صوتی کمی تولید می کنند.

موارد استفاده ژنراتور (مولد برق)

  • اماکن درمانی و بیمارستان ها
  • هتل و مهمانپذیر ها
  • کارخانه ها، صنایع و خطوط تولیدی
  • نمایشگاه‌ ها
  • معادن استخراجی و اکتشافی
  • ادارات و ارگان های دولتی
  • سینما و تئاتر
  • باغ های شخصی و عمومی و ...

عوامل موثر در نصب و تعبیه ژنراتور

در ضمن نصب ژنراتور می بایست به فاکتورهای زیر توجه شود. چرا که تنها در این صورت می توان راندمان بالایی را از سوی این تجهیزات انتظار داشت.

  • محل تعبیه
  • فونداسیون
  • چگونگی دیزاین و قرارگیری محل مورد نظر برای نصب
  • بکارگیری کانوپی
  • استفاده از تهویه برای مواردی که آلودگی هوا ایجاد می کنند.
  • بررسی چگونگی هوای مصرفی تجهیز
  • مدیریت بر روی کابل های فشار قوی
  • توجه به مکانیسم های تهویه و خنک کننده هوا
  • مطمئن بودن از محل تعبیه مخزن سوخت
  • توجه به مکانیسم اگزوز
  • اتصال به زمین

کلام آخر

چناچه قصد خرید ژنراتور برق را دارید و در این زمینه ناآشنا هستید پیشنهاد می کنیم تا پیش از خرید حتما با کارشناسان بخش فروش مشورت کنید. این افراد به علت تجربه بالا می توانند بهترین حالت را با توجه به شرایط و بودجه پیشنهاد دهند.