نهرکن چیست؟🚜 5 نوع مختلف و 4 کاربرد کلیدی (خرید با مشاوره تخصصی رایگان)

ایجاد جوی‌ها و پشته‌های منظم، برای آبیاری کشت‌های ردیفی و هدایت آب است؛ عملیاتی که انجام دستی آن با ابزار نامناسب، به‌ویژه در زمین‌های وسیع، زمان و نیروی زیادی می‌طلبد و ممکن است نتیجه مطلوبی نیز ایجاد نکند. این وسیله با شکافتن خاک و انتقال آن به دو طرف، امکان ساخت جوی‌هایی با عمق و عرض مشخص را فراهم م÷ی‌کند و این دستگاه را می‌توان به پشت تیلر یا تراکتور دوچرخ متصل کرد یا در برخی مدل‌ها به‌صورت دستی از آن استفاده کرد. در این مقاله، ضمن بررسی عملکرد، کاربردها و انواع نهر کن کشاورزی، تفاوت آن با گاوآهن و مهم‌ترین معیارهای انتخاب و خرید این دستگاه را توضیح می‌دهیم. اگر جزو متقاضیان خرید انواع نهرکن هستید، سبزکوش نگین با ارائه نوع های مختلف و 10 سال خدمات پس از فروش، همراه شما است؛ کافیست فرم بخش بعد را پر کنید تا کارشناسان ما با شما تماس بگیرند.

نهرکن چیست؟

نهرکن یکی از تجهیزات مورد استفاده در زمین‌های کشاورزی است که برای ایجاد مسیرهای مشخص آب و شکل‌دهی به پشته‌های زمین به کار می‌رود. به این ترتیب با آماده‌سازی جوی‌های منظم و موازی، شرایط مناسب‌تری برای آبیاری و کشت محصولات ردیفی فراهم می‌کند و باعث می‌شود آب در سطح مزرعه با نظم بیشتری توزیع شود. به همین دلیل، استفاده از این نوع ادوات می‌تواند در مدیریت آب و کاهش میزان هدررفت آن مؤثر باشد. ساختار نهر کن از یک شاسی اصلی و تیغه (خیش) تشکیل شده که هنگام حرکت دستگاه در زمین فرو رفته و با شکافتن و هدایت خاک به اطراف، شیاری با عمق و عرض مشخص ایجاد می‌کند. بدنه این وسیله از فلز محکم و ضدزنگ ساخته شده و به نقاط اتصال تراکتور یا تیلر وصل می‌شود. 

نهرکن چگونه کار می‌کند؟

عملکرد نهر کن بر پایه‌ی یک اصل ساده استوار است: نیرویی که از تراکتور، تیلر یا حتی نیروی انسانی تأمین می‌شود، تیغه یا خیش این تجهیز را در خاک فرو می‌برد و همزمان با حرکت رو به جلو، خاک را می‌شکافد و به دو طرف کنار می‌زند. در بعضی از مدل های نهر کن قابل تنظیم، خاک‌برگردان‌ها به‌صورت لولایی به بدنه‌ی اصلی متصل هستند و کشاورز با استفاده از یک پشت‌بند قابل‌تنظیم می‌تواند فاصله‌ی آن‌ها را نسبت به هم کم یا زیاد کند؛ همین تنظیم ساده، عرض جوی نهایی را مشخص می‌کند.

در کنار عرض، عمق جوی هم قابل تنظیم است؛ این کار معمولاً از طریق میله‌ای که به تراکتور دوچرخ یا تیلر کشاورزی وصل شده انجام می‌شود. با بالا و پایین بردن همین میله، کشاورز می‌تواند عمق فرورفتن تیغه در خاک را کم یا زیاد کند، بدون اینکه نیازی به تغییر در بدنه‌ی اصلی دستگاه باشد. در نهایت، تنظیم دقیق عرض و عمق جوی، فرمول ثابتی ندارد و به چند عامل بستگی دارد: نوع خاک (شنی یا رسی)، نوع محصولی که قرار است کشت شود، و تجربه و تصمیم خود کشاورز بر اساس شرایط واقعی زمین. به همین دلیل است که انواع نهر کن قابل تنظیم، انعطاف بیشتری به کشاورز می‌دهند تا بتواند این تنظیمات را دقیقاً متناسب با نیاز زمین خودش انجام دهد، نه بر اساس یک استاندارد از پیش تعیین‌شده.

نهرکن چه کاربردی دارد؟

از کاربردهای نهرکن می توان به موارد زیر اشاره کرد:

• کانال سازی برای آبیاری کشت‌های ردیفی : با ایجاد مسیرهای منظم در سطح مزرعه یا  باغ، انتقال و توزیع آب میان ردیف‌های کشت و درختان را آسان‌تر می‌کند.
• آماده‌سازی بستر کشت: این وسیله برای ایجاد شیار و پشته‌های یکنواخت و آماده‌کردن زمین برای کاشت محصولات ردیفی کاربرد دارد.
• تعیین ردیف‌های کاشت: با استفاده از وسیله مذکور، می‌توان فاصله و مسیر ردیف‌ها را منظم کرد و بستر مناسب‌تری برای کاشت بذر فراهم ساخت.
• برداشت محصولات: در برداشت محصولات ریشه ای همچون هویج، ترب، سیب زمینی و …  نیز کاربرد دارند.

انواع نهرکن کشاورزی کدام اند؟

انواع نهرکن کشاورزی بسته به منبع تأمین انرژی، قابلیت تنظیم، نوع نهر ایجادشده و ساختار دستگاه، به انواع مختلفی تقسیم می‌شوند که هر کدام متناسب با نوع کشت و بافت خاک انتخاب می‌شوند. در ادامه با این انواع بیشتر آشنا می‌شوید.

انواع نهرکن بر اساس ساختار و قابلیت تنظیم 

نهر کن ها از نظر ساختاری و قابلیت تنظیم عمق و عرض نهر، به انواع مختلفی تقسیم می‌شوند:

1.نهرکن تک شاخه یا چند شاخه

در زمین های کوچک و سبزیکاری ها استفاده از دستگاه هایی نظیر تیلر و تراکتور دوچرخ متداول است. از ادوات تراکتور دوچرخ و تیلر، نهر کن های تک شاخه است که امکان ایجاد یک نهر در هر دور را فراهم می‌نماید. در زمان های زراعی بزرگ برای ایجاد جوی و پشته کشت های ردیفی از نهرکن بزرگ پشت تراکتوری استفاده میشود. این نوع وسیله شامل یک شاسی سنگین و بزرگ است که چند واحد نهر کن روی آن سوار شده است. برای کشیدن این شاسی لازم است توان تراکتور زراعی متناسب باشد.

2.نهرکن قابل تنظیم

در مدل غیر قابل تنظیم، دو تیغه‌ی برگردان‌دار از ناحیه‌ی پیشانی به هم متصل هستند و فاصله‌ی آن‌ها نسبت به هم ثابت است؛ یعنی عرض جوی ایجادشده تغییر نمی‌کند. در این مدل فقط عمق جوی از طریق تنظیم بازوی هیدرولیک سه‌نقطه‌ی تراکتور یا سیستم اتصال تک شاخه قابل تغییر است.

نهرکن قابل تنظیم شامل یک دو صفحه برگردان، تیغه، نوک تیغه و میله‌های تنظیم‌کننده عرض باله‌ها در طرفین است. هنگام حرکت، تیغه مهاجم یا پیش بُر وارد خاک می‌شود و آن را می‌شکافد؛ سپس باله‌های جانبی خاک را به دو طرف هدایت می‌کنند تا جوی در وسط و پشته‌هایی در کناره‌ها تشکیل شود. امکان تغییر بازشدگی باله‌ها نیز به کاربر اجازه می‌دهد عرض جوی را متناسب با فاصله ردیف‌ها و نیاز کشت تنظیم کند.

انواع نهرکن بر اساس دستگاه حامل

نهر کن ها بسته به نوع نیرومحرکه‌ای که به آن متصل می‌شوند، در سه دسته‌ی تیلری، تراکتوری و دستی عرضه می‌شوند. انتخاب هر یک از این مدل‌ها معمولاً به وسعت زمین، توان و نوع ماشین‌آلات در دسترس و بودجه‌ی کشاورز بستگی دارد. 

1.نهرکن تیلری

نهر کن اگر پشت تیلر نصب شود به آن نهرکن تیلری گفته می‌شود. با حرکت تیلر، تیغه یا صفحات برگردان‌دار نهر کن در خاک پیشروی می‌کنند و خاک را هم‌زمان به دو طرف می‌رانند.

2.نهرکن تراکتوری

نهرکن تراکتوری نیز از ادوات کشاورزی متصل‌شونده به سیستم اتصال سه‌نقطه تراکتور است که برای ایجاد هم‌زمان جوی و پشته در زمین‌های زراعی استفاده می شود. این نوع نهر کن در مدل‌های مختلفی تولید می‌شود. امکان تنظیم عمق کارو عرض جوی در برخی مدل‌ها وجود دارد؛ بنابراین می‌توان آن را متناسب با نوع محصول و الگوی کشت تنظیم کرد. سرعت و ظرفیت کاری مناسب نهر کن های تراکتوری، آن‌ها را به گزینه‌ای کاربردی برای جوی‌کشی زمین‌های کشاورزی وسیع تبدیل کرده است. نهر کن های پشت تراکتوری به صورت چند شاخه با عرض کار بالا به تراکتورهای زراعی 50 اسب به بالا متصل می‌شوند. نوعی نهر کن تک شاخه قابل تنظیم مناسب تراکتور دوچرخ نیز توسط شرکت سبزکوش نگین تولید و عرضه می‌گردد.

محصولات

❯

تراکتور دوچرخ 738 SKN دیزلی و بنزینی با قالبیت تنظیم ارتفاع و گردش 180 درجه مشاهده محصول

تراکتور دوچرخ BCS740 با قابلیت چرخش و قفل دیفرانسیل (موتور دیزل و بنزینی) مشاهده محصول

تراکتور دوچرخ SKN 740D استارتی و هندلی (تنوع موتور دیزلی و بنزینی) مشاهده محصول

تراکتور دوچرخ فراری 728 ایتالیایی FERRARI (تنوع نوع، توان و حجم موتور) مشاهده محصول

تراکتور دوچرخ BCS 728 با امکان تنظیم فرمان و نصب 4 سایر چرخ مختلف مشاهده محصول

تراکتور دوچرخ Ferrari 340 ایتالیایی (مجهز به ترمز لنتی و قفل دیفرانسیل) مشاهده محصول

❮

3.نهرکن دستی

در مقیاس‌های کوچک‌تر مانند باغچه‌های خانگی، گلخانه‌ها یا قطعات زمینی که دسترسی ماشین‌آلات به آن‌ها دشوار است، از نهر کن های دستی استفاده می‌شود. این مدل‌ها به صورت ابزار دستی ساده‌تر، سبک‌تر و ارزان‌تر هستند، اما بازدهی و سرعت کار آن‌ها به‌طور طبیعی در مقایسه با مدل‌های تراکتوری و تیلری بسیار پایین‌تر است. تنها برای باغچه های کوچک میتوانید به کار بگیرید.

تفاوت نهر کن با گاوآهن در چیست؟

گاوآهن یکی از ادوات خاک‌ورزی اولیه است که با بریدن، بلندکردن و برگرداندن لایه خاک، زمین را برای عملیات بعدی آماده می‌کند؛ بنابراین وظیفه اصلی آن شخم‌زدن سطح گسترده‌ای از مزرعه است، نه ساخت جوی با ابعاد مشخص. نهر کن پس از آماده‌شدن خاک، آن را به دو طرف منتقل می‌کند تا یک جوی نسبتاً بزرگ‌تر برای آبیاری کشت‌های ردیفی ایجاد شود. به بیان ساده، گاوآهن برای شخم و برگرداندن خاک و نهر کن برای جوی‌سازی و پشته‌سازی استفاده می‌شود.

محدودیت های استفاده و معایب نهرکن چیست؟

پیش از انتخاب و استفاده از نهرکن باید محدودیت‌های زیر را در نظر گرفت:

• عملکرد محدود در زمین‌های سخت و سنگلاخی: نوع های سبک ممکن است توان نفوذ کافی در خاک بسیار متراکم یا زمین‌های پر از سنگ را نداشته باشند. در چنین شرایطی، ابتدا باید خاک‌ورزی انجام شود یا از نهر کن های مقاوم‌تر و متناسب با وضعیت زمین استفاده کرد.
• نیاز به تنظیم صحیح: عمق کار و در مدل‌های قابل تنظیم، عرض جوی باید با نوع محصول، فاصله ردیف‌ها، شیب زمین و وضعیت خاک هماهنگ باشد. تنظیم نادرست می‌تواند جوی‌های نامنظم ایجاد کند، توزیع آب را مختل سازد یا به ریشه گیاهان آسیب برساند.
• فرسایش قطعات درگیر با خاک: تیغه، نوک تیغه و صفحات برگردان بر اثر تماس مداوم با خاک و سنگ‌ریزه ساییده می‌شوند؛ بنابراین برای حفظ کیفیت عملکرد دستگاه باید به‌طور دوره‌ای بررسی، تعمیر یا تعویض شوند.
• حساسیت به میزان رطوبت خاک: نفوذ تیغه در خاک بسیار خشک و متراکم دشوار است؛ از طرف دیگر، خاک بیش‌ازحد مرطوب ممکن است به قطعات بچسبد و کیفیت جوی‌کشی را کاهش دهد. به همین دلیل، عملیات باید در رطوبت مناسب خاک انجام شود.

6 گام راهنمای انتخاب و خرید نهرکن مناسب

برای انتخاب وسیله مذکور باید شرایط زمین، نوع محصول و مشخصات دستگاه حامل را هم‌زمان در نظر بگیرید. پیش از خرید نهرکن، نکات زیر را بررسی کنید:

1. وسعت و دسترسی زمین: نهرکن دستی برای باغچه‌ها، گلخانه‌ها و نقاطی مناسب است که امکان ورود ماشین‌آلات وجود ندارد؛ اما برای مزارع وسیع، نهذکن تراکتوری و تیلری به‌دلیل سرعت و ظرفیت کاری بیشتر انتخاب مناسب‌تری است.
2. نوع و وضعیت خاک: چرخ تیلر و یا تراکتوری که وسیله مذکور به آن‌ها متصل است باید متناسب با نوع خاک آن زمین باشد. بنایراین علاوه بر این وسیله، باید نیروی کشنده را نیز در نظر بگیرید.
3. نوع محصول و ابعاد جوی: عرض و عمق موردنیاز برای محصولات ردیفی، صیفی‌جات، سیب‌زمینی و نهال‌های باغی یکسان نیست. پیش از خرید، فاصله ردیف‌ها و ابعاد موردنظر جوی و پشته را مشخص کنید. اگر چند محصول با الگوهای کاشت متفاوت دارید، مدل قابل تنظیم انعطاف بیشتری در اختیارتان قرار می‌دهد.
4. ثابت یا قابل تنظیم بودن: در نهرکن ثابت، عرض جوی براساس ابعاد بدنه تعیین می‌شود و قابل تغییر نیست؛ اما در مدل قابل تنظیم می‌توان بازشدگی صفحات برگردان و در نتیجه عرض جوی را تغییر داد. دامنه واقعی تنظیم عرض را از روی مشخصات فنی دستگاه بررسی کنید.
5. سازگاری با تیلر یا تراکتور: توان موردنیاز، نوع و ابعاد اتصال، وزن وسیله و ظرفیت دستگاه حامل را بررسی کنید. نهر کن سنگین یا ناسازگار می‌تواند کنترل دستگاه را دشوار کند و به مجموعه اتصال فشار وارد کند. پیش از هر گونه خرید و تهیه این وسیله، لازم است از امکان اتصال ادوات تیلر و تراکتور، کسب اطمینان کنید.
6. کیفیت تیغه و نوک نهر کن: این قطعات بیشترین تماس را با خاک دارند و سریع‌تر فرسوده می‌شوند. فولاد مقاوم به سایش و سخت‌کاری مناسب، عمر کاری آن‌ها را افزایش می‌دهد. 
7. استحکام صفحات برگردان و شاسی: ضخامت ورق، وجود تقویت‌کننده، کیفیت خم‌کاری و یکنواختی جوش‌ها را بررسی کنید. شاسی باید بدون تاب‌خوردگی باشد و محل‌های اتصال نیز لقی، ترک یا جوش ناقص نداشته باشند. ضخامت بیشتر به‌تنهایی نشانه کیفیت بهتر نیست و جنس فولاد و طراحی دستگاه نیز اهمیت دارد.

در نهایت، نهر کن مناسب آن است که علاوه بر ایجاد عرض و عمق موردنیاز، با توان و نوع اتصال تیلر یا تراکتور شما کاملاً سازگار باشد. برای کاهش احتمال انتخاب اشتباه، مشخصات دستگاه حامل، نوع خاک، وسعت زمین و ابعاد جوی موردنظر را در اختیار کارشناسان فنی شرکت سبزکوش نگین قرار دهید تا مدل متناسب با شرایط کاری شما پیشنهاد شود.

جمع بندی کنیم؟

نهر کن ابزاری برای ایجاد جوی و پشته است که می‌تواند عملیات آماده‌سازی ردیف‌های کشت و هدایت آب را سریع‌تر و منظم‌تر کند؛ اما نتیجه مطلوب زمانی به دست می‌آید که نوع دستگاه با شرایط واقعی زمین هماهنگ باشد. وسعت مزرعه، نوع و رطوبت خاک، محصول موردنظر، ابعاد جوی، ثابت یا قابل تنظیم بودن دستگاه، استحکام شاسی و تیغه و سازگاری با تیلر یا تراکتور، مهم‌ترین معیارهای انتخاب و خرید نهرکن هستند. مدل دستی برای فضاهای کوچک و فاقد دسترسی ماشینی مناسب است، درحالی‌که مدل‌های تیلری و تراکتوری ظرفیت بیشتری برای اجرای عملیات مکانیزه دارند. پیش از خرید نیز باید مشخصات فنی، دامنه تنظیمات، کیفیت قطعات درگیر با خاک و دسترسی به خدمات و قطعات یدکی بررسی شود تا نهر کن انتخاب‌شده علاوه بر عملکرد مناسب، دوام و صرفه اقتصادی داشته باشد. اگر جهت انتخاب این وسیله برای زمین یا باغ خود هنوز مطمئن نیستید، بهتر است پیش از خرید با کارشناسان فنی مشورت کنید تا دستگاهی متناسب با نیاز واقعی شما انتخاب شود.

پاسخ به سوالات متداول